دکتر نسرین صیفوری، عضو هیأت علمی گروه زبان انگلیسی دانشکده مدیریت و اطلاع رسانی پزشکی هستند. بنا بر تجربه تدریس زبان انگلیسی تخصصی دروس متفاوت در طول سال‌ها و آشنایی پیدا کردن با ماهیت علمی رشته‌های گوناگون، در بسیاری از طرح‌های پژوهشی با همکاران محترم و دانشجویان تحصیلات تکمیلی همکاری داشته‌اند که این آشنایی‌ها در مواردی به درک چالش‌های علمی-کاربردی شاخه‌های علمی منجر می‌شد.

دکتر صیفوری در پیوند با هوش مصنوعی در سال 2020 در یک طرح پژوهشی مروری با آقای دکتر علی بهمنش و خانم دکتر فرحناز صدوقی همکاری فعال داشته اند که منجر به چاپ دو مقاله مروری مربوط به هوش مصنوعی و اینترنت اشیا و ویژگی های تکنولوژیکی بین این دو گردیده است.

دکتر صیفوری درباره ایده اصلی و پرداختن به این طرح تحقیقاتی عنوان کرد که یک بخش از طرح پیشین درباره ابزارهای پوشیدنی در پزشکی بود. نتایج آن بنده را به تفکر درباره زمینه چالش‌های استفاده از هوش مصنوعی در ابزارهای پوشیدنی در مراقبت‌های سلامت سوق داد که با همکاری علمی و تخصصی جناب آقای دکتر علی بهمنش و خانم کیانا امینی پروسه انجام و شکل گیری طرح آغاز شد.

از آنجایی که دستگاه‌های پوشیدنی هوشمند در سال‌های اخیر به عنوان یکی از مهم‌ترین فناوری‌های نوظهور در حوزه مراقبت‌های سلامت مطرح شده‌اند. ادغام الگوریتم‌های هوش مصنوعی با این دستگاه‌ها امکان پایش مداوم وضعیت سلامت، تشخیص زودهنگام بیماری‌ها و مدیریت بهتر بیماری‌های مزمن را فراهم کرده است. با این حال، توسعه و به‌کارگیری این فناوری‌ها با چالش‌های متعددی در سطوح فنی، اجرایی و کاربری همراه بوده است. مطالعات مروری زیادی روی کاربرد هوش مصنوعی در دستگاه های پوشیدنی انجام شده بود. اما هنوز هیچ پژوهشی که با تحلیل نتایج این مطالعات مروری بتواند به طور ویژه چالش‌های کاربرد هوش مصنوعی در این دستگاه‌ها را استخراج کند، انجام نشده بود. بنابراین پژوهش حاضر با روش یک مرور چتری این چالش‌ها را آشکار و دسته بندی کرد.

پس از توضیحات اولیه و نحوه شکل گیری این طرح، دکتر صیفوری به بیان ویژگی‌ها و نوآوری‌های این پژوهش پژوهش پرداختند و معتقد است که این طرح دارای ویژگی های زیر می باشد:

الف) رویکرد روش‌شناختی کلان (مرور چتری): برخلاف مرورهای سیستماتیک معمول، این مطالعه با بررسی مطالعات مروری، بالاترین سطح شواهد را فراهم کرده و نگاهی جامع و کلان از پژوهش‌های پراکنده پیشین ارائه می‌دهد.

ب) طبقه‌بندی سلسله‌مراتبی و اکوسیستمی: نوآوری اصلی ارائه یک چارچوب سه‌سطحی (فنی، زیرساختی/ اجرایی، و کاربرمحور) است که چالش‌های پراکنده را به جای یک فهرست ساده، به یک سیستم منسجم از موانعِ متقابل و وابسته به هم تبدیل می‌کند.

ج) نگاه بین‌رشته‌ای یکپارچه: این طرح شکاف بین علوم مهندسی (سخت‌افزار و پردازش) و علوم انسانی/پزشکی (اخلاق، سوگیری داده و عوامل انسانی) را پوشش داده و تلفیقی جامع‌نگر از ابعاد فنی و اجتماعی- اخلاقی ارائه کرده است.

د) اولویت‌بندی کمّی چالش‌ها: با استخراج و گزارش فراوانی چالش‌ها (مثل ۱۰۰٪ برای چالش‌های فنی و ۹۷٪ برای موانع ادغام)، تصویر شفافی از بحرانی‌ترین گلوگاه‌ها ارائه داده که به اولویت‌گذاری دقیق در تأمین بودجه و سیاست‌گذاری کمک می‌کند.

اما این طرح هنوز به مرحله اجرا و بهره برداری نرسیده است و امید است که این اتفاق مهم به سرانجام برسد.

در کل این طرح پژوهشی، با شناسایی موانع و چالش‌ها، مشکلات اساسی مردم را در سه حوزه حیاتی سلامت، اقتصاد و امنیت روانی برطرف می‌سازد:

۱. سلامت و مدیریت بیماری‌ها: ادغام هوش مصنوعی با ابزارهای پوشیدنی، آن‌ها را به یک «پزشک همراه» برای پایش دقیق بیماری‌های مزمن و پیش‌بینی بحران‌ها (مثل سکته) تبدیل می‌کند. موانع فنی موجود، دقت این ابزارها را محدود کرده است. این طرح با شناخت این موانع، مسیر ساخت دستگاه‌های قابل‌اتکا را هموار می‌سازد تا مردم بتوانند جان خود را به آن‌ها بسپارند.

۲. اقتصاد درمان: تا زمانی که چالش‌های زیرساختی و سوگیری داده‌ها وجود دارد، پزشکان نمی توانند به این ابزارها اعتماد کامل کنند و مردم نیز رغبت چندانی به خرید این تجهیزات گران‌قیمت ندارند. رفع این موانع باعث می‌شود سرمایه‌گذاری مردم روی این فناوری با کاهش هزینه‌های بستری و درمانی همراه شود.

۳. امنیت روانی و حریم خصوصی: نگرانی از هک یا سوءاستفاده داده‌های سلامتی توسط بیمه‌گرها، مانع پذیرش بیماران است. این طرح با نشان دادن چالش‌های اخلاقی و امنیتی، می تواند تولیدکنندگان را آگاه کند تا ابزارهایی تولید کنند که مردم با خیال راحت از آن‌ها استفاده کنند.

دکتر صیفوری از انتظارات خود از مسئولین گفتند و اینکه انتظار اصلی ایشان این است که نگاه مسئولان از حمایت‌های صرفاً نرم‌افزاری و الگوریتمی، به حمایت سیستمی و زیرساختی تغییر کند. توسعه هوش مصنوعی در ابزارهای پوشیدنی سلامت، نیازمند یک اکوسیستم یکپارچه است که بدون سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های داده‌ای و تدوین استانداردها، به بن‌بست می‌رسد. همچنین انتظار می‌رود بودجه‌های پژوهشی از فاز اولیه (تولید الگوریتم) عبور کرده و به فازهای پیاده‌سازی بالینی و ارزیابی روی جمعیت‌های هدف (به‌ویژه سالمندان و بیماران مزمن) اختصاص یابد.

در پایان نیز از هدف غایی خود گفتند و معتقدند که اهداف ایشان فراتر از تولید مقاله است؛ ما به دنبال ایجاد یک اکوسیستمِ شفاف، امن و کاربرمحور برای فناوری‌های پوشیدنی سلامت در کشور هستیم. هدف این است که یافته‌های این پژوهش به عنوان استاندارد پایه و خط‌مشی مرجع، در دست سیاست‌گذاران نظام سلامت و توسعه‌دهندگان فناوری قرار گیرد تا نسل آینده این دستگاه‌ها، به جای مواجهه با موانع تکراری، از همان آغاز با رعایت الزامات فنی، اخلاقی و کاربری طراحی شوند و به واقع، جان و سلامت مردم را در دست بگیرند.

کد طرح:  28450